20-04-2015
Νέα στοιχεία για τη σχέση ορμονικής θεραπείας και καρκίνου του μαστού

photo

Η συνδυαστική Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης (οιστρογόνο και προγεστερόνη) αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, ενώ η θεραπεία μόνο με οιστρονόνο τον μειώνει. Μάλιστα, η επίδραση αυτή στον κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου, μεταβάλλεται με το πέρασμα του χρόνου.

 

Τα νέα στοιχεία προέκυψαν από την ανάλυση των αποτελεσμάτων της μελέτης Women's Health Initiative (WHI), η οποία ξεκίνησε  το 1993 και περιελάμβανε σχεδόν 27.350 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ηλικίας 50 - 79. Οι 16.608 γυναίκες είχαν μήτρα και οι 10.739 γυναίκες είχαν υποβληθεί σε υστερεκτομή.

 

Η πρώτη ομάδα λάμβανε είτε συνδυασμό ΘΟΥ (οιστρογόνα + προγεστερόνη), είτε πλασέμπο (ένα χάπι ζάχαρης που έμοιαζε ακριβώς όπως το χάπι συνδυασμού ΘΟΥ), για σχεδόν 6 χρόνια.

 

Αντίστοιχα, η δεύτερη ομάδα λάμβανε είτε ΘΟΥ μόνο με οιστρογόνο, είτε  πλασέμπο (ένα χάπι ζάχαρης που έμοιαζε στο χάπι του οιστρογόονου), για περίπου 7 χρόνια.

 

Το 2002, η ομάδα που λάμβανε το συνδυασμό οιστρογόνου- προγεστερόνης σταμάτησε τη θεραπεία, ύστερα από περίπου 6 χρόνια παρακολούθησης, διότι η έγκαιρη ανάλυση έδειξε ότι οι γυναίκες ήταν πολύ πιο πιθανό να διαγνωστούν με καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με τις γυναίκες που έπαιρναν το εικονικό φάρμακο. Το 2004, διεκόπη και η θεραπεία  μόνο με οιστρογόνο, καθώς υπήρξαν ανησυχίες που σχετίζονταν με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού.

 

Όταν και τα δύο τμήματα της μελέτης WHI έληξαν, περισσότερες από 12.700 γυναίκες που είχαν ήδη λάβει συνδυασμό ΘΟΥ και πάνω από 7.640 γυναίκες που είχαν ήδη λάβει ΘΟΥ μόνο με οιστρογόνο, συμφώνησαν να παρακολουθηθούν για περισσότερο χρόνο. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τις γυναίκες αυτές μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου, 2010, ενώ  μετά την επίσημη λήξη της μελέτης, λιγότερες από το 4% των γυναικών συνέχισαν να λαμβάνουν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (είτε συνδυασμό, είτε μόνο με οιστρογόνα).

 

Στις γυναίκες που λάμβαναν συνδυαστική ΘΟΥ ο υψηλός κίνδυνος για εμφάνιση καρκίνου του μαστού παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της θεραπείας και μειώθηκε 3 χρόνια μετά τη λήξη της. Ωστόσο, παρέμεινε υψηλότερος από τον μέσο όρο.

 

Στην άλλη ομάδα της μελέτης, που χορηγήθηκε ΘΟΥ μόνο με οιστρογόνο, οι γυναίκες εμφάνισαν περίπου 20% λιγότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με γυναίκες που έπαιρναν το εικονικό φάρμακο. Η μείωση του κινδύνου κράτησε για λίγα χρόνια μετά τη λήξη της θεραπείας και εξαλείφθηκε μερικά χρόνια αργότερα.

 

«Η αντίθεση μεταξύ των αποτελεσμάτων της Ε + Ρ (οιστρογόνα + προγεστερόνη) θεραπείας έναντι της θεραπείας μόνο με οιστρογόνα είναι εντυπωσιακή.  Ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού αυξήθηκε σταθερά κατά τη θεραπεία με E + P, ενώ ο αντίστοιχος κίνδυνος μειώθηκε σταθερά κατά τη θεραπεία μόνο με οιστρογόνο. Έτσι, ένα σημαντικό μήνυμα που διέπει την μελέτη είναι ότι η συμπερίληψη της προγεστερόνης κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ορμονικής θεραπευτικής παρέμβασης 5,6 ετών, όχι μόνο αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αλλά οδηγεί σε έναν σταθερά υψηλό κίνδυνο για πολλά χρόνια μετά τη διακοπή του σχήματος», έγραψε η  Rama Khokha, Ph.D, από το Κέντρο Καρκίνου Princess Margaret, στο Τορόντο.

 

Πού «συμφωνούν» οι σχετικές μελέτες

 

Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ του υψηλότερου κινδύνου για καρκίνο του μαστού και της ΘΟΥ για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης. Τα αποτελέσματα όλων των μελετών δεν είναι ακριβώς τα ίδια, αλλά συγκλίνουν στα εξής:

 

  • Η ΘΟΥ αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διηθητικού καρκίνου του μαστού

 

  • Ο  κίνδυνος εμφάνισης της νόσου αυξάνεται κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών από τη χρήση ΘΟΥ και φαίνεται να εξακολουθεί να αυξάνεται για όσο περισσότερο μια γυναίκα χρησιμοποιεί ΘΟΥ

 

  • Η  υψηλή δόση ΘΟΥ αυξάνει τον κίνδυνο περισσότερο από τη  χαμηλή δόση ΘΟΥ

 

  • Η συνδυαστική ΘΟΥ αυξάνει τον κίνδυνο περισσότερο απ' ότι η θεραπεία μόνο με οιστρογόνο

 

Τι προτείνουν οι ειδικοί

 

Οι παρενέργειες της εμμηνόπαυσης μπορεί να μειώσουν δραματικά την ποιότητα ζωής ορισμένων γυναικών. Αυτές οι γυναίκες θα πρέπει να «ζυγίσουν»  με προσοχή τα οφέλη της θεραπείας έναντι των κινδύνων, πριν πάρουν οποιαδήποτε απόφαση.

 

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν σοβαρές εξάψεις ή άλλα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και ενδιαφέρονται για  ΘΟΥ, θα πρέπει να συζητήσουν  με το γιατρό τους σχετικά με όλες τις επιλογές που έχουν. Να τον ρωτήσουν με ποιον τρόπο μπορούν να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και παράλληλα να ανακουφίσουν τα συμπτώματα τους και να συζητήσουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των διαφόρων μορφών και δόσεων της ΘΟΥ.

 

Όσες αποφασίσουν τελικά να λάβουν ΘΟΥ, να προσπαθήσουν να το κάνουν για όσο το δυνατό συντομότερο χρονικό διάστημα  και να συζητήσουν με το γιατρό τους εάν η θεραπεία μόνο με οιστρογόνο είναι μια καλή επιλογή για την περίπτωσή τους.

 

Οι γυναίκες που έχουν διαγνωσθεί με καρκίνο του μαστού, δεν πρέπει να ακολουθήσουν κανενός είδους ΘΟΥ.