07-12-2015
5 τρόποι με οποίους η επιστήμη μπορεί να προβλέψει πότε θα πεθάνουμε

photo

Αν και προφανώς δεν μπορούν να μας πουν ημέρα και ώρα, οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει πέντε τρόπους τους, οποίους χρησιμοποιούν για να προβλέψουν πόσο κοντά βρισκόμαστε στο τέλος.

Η γήρανση και ο θάνατος είναι θέματα που απασχολούν τον καθέναν από εμάς. Παρόλο που για διάφορους λόγους είναι καλύτερα να μην έχουμε τέτοιου είδους ανησυχίες, για όσους πραγματικά ενδιαφέρονται να λάβουν μια εκτίμηση, αυτοί είναι οι πέντε τρόποι, με τους οποίους οι επιστήμονες είναι σε θέση να προβλέψουν τους ρυθμούς της γήρανσης και το χρόνο που τους χωρίζει από το θάνατο.

1. Η αίσθηση της όσφρησης

Η μύτη απαιτεί συνεχή κυτταρική ανανέωση για να διατηρήσει την ικανότητά της να μυρίζει, ειδικά όταν πρόκειται για τις πιο «λεπτές» μυρωδιές. Ωστόσο, σύμφωνα με μια μελέτη του 2005, καθώς γερνάμε, τα κύτταρά μας αρχίζουν να χάνουν την ανανεωτική τους ικανότητα, κάτι που οφείλεται εν μέρει στον τρόπο που μεταβάλλονται τα βλαστικά κύτταρα με την πάροδο των ετών. Είναι λογικό, λοιπόν, ότι η ικανότητα της μύτη σας να μυρίζει μειώνεται καθώς γερνάτε.

Μια άλλη μελέτη του 2014 το επιβεβαιώνει. Ύστερα από την εξέταση της ικανότητας περίπου 3.000 ανδρών και γυναικών, με μέσο όρο ηλικίας τα 57 έτη,  να προσδιορίσουν πέντε αρώματα (μέντα, ψάρια, πορτοκάλι, τριαντάφυλλο και δέρμα), οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι λιγότερο «εύστοχοι» στον εντοπισμό των αρωμάτων ήταν τρεις φορές πιθανότερο να πεθάνουν μέσα σε πέντε χρόνια.

2. Η δύναμη της μόρφωσης και του χεριού

Επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι το μορφωτικό επίπεδο μπορεί να αποτελέσει προγνωστικό δείκτης του θανάτου, έστω και με μικρή απόκλιση. Επίσης, έρευνες από όλο τον κόσμο σχετικά με τη γήρανση έχουν ήδη ξεκινήσει την εφαρμογή αξιολόγησης της δύναμης ενός ατόμου ως έναν τρόπο για να προσδιοριστεί ο ρυθμός γήρανσής του. Άλλωστε, η μειωμένη φυσική δύναμη μπορεί να συσχετιστεί με διάφορες παθήσεις, από αναπηρία μέχρι και γνωστική εξασθένηση, αλλά και με την ικανότητα ανάρρωσης από τραυματισμό.

Μια μελέτη του 2014, η οποία αξιολόγησε στοιχεία από άλλες 50 μελέτες και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLoS ONE, κατέδειξε ότι το εκπαιδευτικό επίπεδο ενός ατόμου θα μπορούσε να συνδέεται με τη δύναμη της λαβής του χεριού του και έτσι να προβλέψει τον ρυθμό της γήρανσής του. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μια 65χρονη γυναίκα που δεν είχε ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είχε την ίδια δύναμη λαβής με μία 69χρονη γυναίκα που είχε ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αυτό δείχνει ότι οι βιολογικές του ηλικίες είναι ίσες, αλλά η 65χρονη γυναίκα «είχε γεράσει 4 χρόνια γρηγορότερα» επειδή είχε χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης.

3. Ειδικές εξετάσεις αίματος

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το αίμα μας είναι ένα από τα καλύτερα μέσα αξιολόγησης της υγεία μας. Ωστόσο, πρόσφατα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ορισμένοι βιοδείκτες του μπορούν, επίσης, να καθορίσουν εάν ένα άτομο θα ζήσει περισσότερο από το προσδοκώμενο ή όχι.

Σε πρόσφατη μελέτη, οι επιστήμονες εξέτασαν δείγματα αίματος 9.842 ανθρώπων, εκ των οποίων οι 508 έχασαν τη ζωή τους εντός πέντε ετών. Όταν οι ερευνητές εξέτασαν το αίμα αυτών των ατόμων, βρήκαν ότι οι τέσσερις βιοδείκτες (λευκωματίνη του πλάσματος, άλφα-1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη, πολύ χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη και κιτρικό οξύ) εμφανίστηκαν σε υψηλότερες συγκεντρώσεις, σε σύγκριση με των υπολοίπων. Ένα άλλο πείραμα σε 7.500 συμμετέχοντες κατέληξε σε παρόμοια αποτελέσματα.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι βιοδείκτες αυτοί ήταν ενδεικτικοί των επερχόμενων ασθενειών, δεδομένου  ότι ήταν σημάδια της γενικής αδυναμίας του σώματος. Μάλιστα εκείνοι οι οποίοι παρουσίασαν υψηλά επίπεδα των 4 βιοδεικτών (στο top-20% όλων των δειγμάτων) ήταν 19 φορές πιο πιθανό να πεθάνουν μέσα σε πέντε χρόνια, σε σύγκριση με εκείνους των οποίων οι 4 βιοδείκτες βρίσκονταν σε χαμηλότερα επίπεδα (κάτω του top-20%).

4. Η ταχύτητα αντίδρασης

Μάλλον δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ένα πρόσωπο που είναι σε θέση να αντιδράσει γρήγορα σε κάθε είδους ερέθισμα έχει ίσως καλύτερη γνωστική λειτουργία. Σε πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα απλό τεστ, το οποίο ήταν σε θέση να προσδιορίσει τον κίνδυνο ενός ατόμου για πρόωρο θάνατο, ανάλογα με το πόσο γρήγορα θα αντιδράσει. Η μελέτη διήρκησε 15 χρόνια και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα με πιο αργούς από το μέσο όρο χρόνους αντίδρασης είχαν 25 % περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν.

5. «Sitting-rising» test

Ερευνητές του πανεπιστημίου «Gama Filho», της Βραζιλίας ισχυρίζονται ότι μπορούν να προβλέψουν το πόσο κοντά βρίσκεται ο θάνατος με μία άσκηση ισορροπίας. Πρόκειται για ένα τεστ που ελέγχει την ευλυγισία των ηλικιωμένων στο να κάθονται σταυροπόδι και να σηκώνονται γρήγορα από το πάτωμα, χωρίς να χρησιμοποιήσουν τα χέρια τους.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι οποίοι υπέβαλαν περισσότερους από 2.000 εθελοντές, ηλικίας 51 - 80 ετών, στο τεστ,  όσοι σημείωσαν χαμηλές επιδόσεις, με σκορ μικρότερο του 3 στα 10 ήταν πέντε φορές πιο πιθανό να πεθάνουν μέσα σε 6 χρόνια σε σχέση με εκείνους που αξιολογήθηκαν με 8 και πάνω.